เคลียร์ให้ชัด...นวัตกรรมคืออะไร

By admin on 15 Jul 2015



  • ในสิบปีที่ผ่านมานี้ คำว่านวัตกรรมเริ่มคุ้นหูผู้คนมากขึ้น คนเข้าใจเกี่ยวกับนวัตกรรมบ้างในบางส่วนที่ได้ยินได้รับและอาจคิดว่านวัตกรรมมีเพียงแค่นั้น จริงๆแล้วนวัตกรรมเป็นเรื่องใกล้ตัวมากกว่านั้น ส่วนใหญ่เขาโฆษณาขายผลิตภัณฑ์ใหม่เมื่อไร เขาก็จะบอกเราว่า นี่คือนวัตกรรมใหม่ คนสนใจของใหม่ๆก็ไปซื้อ นานๆไปเราเลยนึกว่านวัตกรรมเป็นวัตถุเท่านั้น นั่นเป็นความเข้าใจผิดอย่างหนึ่ง และอีกอย่างหนึ่งเราต้องเป็นฝ่ายซื้อนวัตกรรมซึ่งความจริงไม่เป็นเช่นนั้น

    เราทุกคนสามารถเป็นนักนวัตกรรม เป็นคนคิดและเป็นคนทำนวัตกรรมได้ทุกวันทั้งที่บ้านและที่ทำงาน เพราะนวัตกรรมไม่ใช่เป็นเพียงวัตถุ แต่สามารถเป็นแผนงานใหม่ๆและวิธีการแก้ปัญหาแนวใหม่ที่ใช้ได้ตั้งแต่ปัญหาในบริษัทจนถึงปัญหาใหญ่ของประเทศได้ วันนี้มาเคลียร์ความเข้าใจเรื่องนวัตกรรมที่มีคนถามกันมามากให้ตรงกับความเป็นจริงกันสักนิด...

    1. นวัตกรรม คืออะไร?

    นวัตกรรมคือสิ่งใหม่ทั้งหลายทั้งมวลที่คนคิดขึ้นมาได้และทำให้เกิดขึ้นจริง

    2. นวัตกรรมมีรูปแบบใดบ้าง?

    นวัตกรรมมีได้หลายรูปแบบเช่น

    1. วิธีการแก้ปัญหาแบบใหม่ๆ มาใช้แทนวิธีแก้ปัญหาแบบเดิมๆที่ไม่เกิดผลมานานแล้ว

    2. วิธีการพัฒนาสิ่งที่ดีอยู่แล้วให้ดียิ่งๆขึ้น

    3. กลยุทธ์ใหม่ๆ หรือ แผนงานใหม่ๆในการทำงานที่ไม่ซ้ำกับที่รู้มาแล้วหรือเคยทำมา หรือกำลังทำอยู่

    4. ระบบการทำงาน หรือกระบวนการทำงานแบบใหม่ เช่น ระบบการเบิกจ่ายเงินแบบใหม่ ขั้นตอนการขออนุมัติงบประมาณแบบใหม่ ระบบการวัดผลการเรียนการสอนแบบใหม่

    5.การให้บริการแบบใหม่ที่แตกต่างไปจากเดิมที่เคยทำมา เช่น วิธีขายแบบใหม่ๆ วิธีสอนแบบใหม วิธีประเมินผลการปฏิบัติงานของลูกน้องแบบใหม่ๆ วิธีต้อนรับลูกค้าแบบใหม่ๆ

    6. ผลิตภัณฑ์ใหม่ เช่น แก้วแบบใหม่ๆ เหยือกน้ำแบบใหม่ๆ ชุดว่ายน้ำแบบใหม่ๆ ถ้าท่านฝึกเขาให้คิดอย่างมีหลักและเป็นระบบ เขาก็ค่อยๆเปลี่ยนวิธีคิดได้ คนที่ไม่คิดอะไรก็คิดรอบคอบขึ้น คนคิดรอบคอบอยู่แล้วจะมองได้ทั่วถึงและกว้างไกลมากขึ้น การคิดของคนทุกคนพัฒนาได้ด้วยการฝึก ท่านลองฝึกการคิดอย่างเป็นระบบให้กับเขา คือ ฝึกให้เขาคิดให้ครบถ้วนครอบคลุมทุกด้านที่ควรต้องพิจารณา โดยคิดทีละด้าน และจัดลำดับการคิดว่ากรณีนี้ควรมีกระบวนการคิดอย่างไรบ้าง ควรเริ่มคิดด้านไหนก่อน แล้วต่อด้วยด้านไหน และตามด้วยด้านใด มีการคิดล่วงหน้าหรือเช็คล่วงหน้าไว้ทุกด้าน เป็นอย่างนี้ไปจนหมดกระบวนการแล้วสรุปได้

3. มีสัญลักษณ์อะไรให้รู้ว่านี่คือนวัตกรรม?

  • 1.ต้องเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากความคิดใหม่ๆ (New Idea)ที่ผู้คิดขึ้นมาได้เองโดยที่ตนไม่เคยรู้ ไม่เคยเห็นและไม่เคยได้ยินจากใดมาก่อนเลยในชีวิต

  • 2.ต้องเป็นความคิดใหม่ที่เป็นไปในทางสร้างสรรค์ให้เกิดประโยชน์ในทางสิ่งดีงาม (Constructive)เท่านั้น ท่านผู้อ่านลองทบทวนดูว่า เคยมีเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความยุ่งยากแก่ท่านหรือเพื่อนๆของท่านอย่างไรบ้าง ลองชวนเพื่อนๆมาเล่าสู่กันฟังเรื่องป้ายไม่เช็คแบล็คดูซิคะ นี่ไม่ใช่การพูดแบบวิจารณ์ แต่เป็นการฝึกเช็คแบล็ค และฝึกหาทางแก้ไขแบล็ค เพื่อเราจะได้นำไปใช้ในการทำงานในชีวิตประจำวันของเราได้และฝึกให้กับคนในทีมงานได้ เพียงแต่ต้องไม่ทำไปเพื่อจะบอกว่าเราฉลาดกว่าหรือเก่งกว่าเขาซึ่งไม่ใช่เจตนารมย์ของการฝึกคิดอย่างเป็นระบบ

  • 3.ต้องเป็นต้นแบบ (Original ) ไม่ลอกเลียนแบบใครมา

  • 4.มีข้อยกเว้นอะไรบ้าง?

  • แม้เป็นสิ่งใหม่แต่เป็นไปในทางทำลาย( Destructive) และชั่วร้าย เช่น เกมคอมพิวเตอร์ต่างๆที่แฝงความรุนแรงและการดึงดูดให้เด็กติด หรือ ยาเสพติดชนิดใหม่ แม้จะเป็นสิ่งที่คิดขึ้นมาใหม่แต่มาจากเจตนารมย์ในทางทำลายก็ไม่มีสิทธ์ใช้คำว่า นวัตกรรม ไม่เรียกว่านวัตกรรม เพราะนวัตกรรมต้องเป็นสิ่งใหม่ที่สร้างสรรค์เท่านั้น! เราเลือกชื่อที่จะเรียกเกมนั้นๆว่าอะไรก็ได้ตามสภาพความเป็นจริง เช่น เกมที่เลวร้าย ยาเสพติดที่เลวร้าย

  • 5. นวัตกรรมเกิดจากอะไร?

  • ตามหลักการแล้ว นวัตกรรมเป็นผลลัพธ์หรือเป็นปลายทาง ต้นทางคือความคิดใหม่(New Idea ) ความคิดใหม่เป็นภาษาพูดที่ทำให้เข้าใจได้ง่ายๆ แต่ ภาษาที่เป็นทางการจะเรียกว่า ความคิดสร้างสรรค์ ( Creativity ) การจะทำให้เกิดความคิดใหม่ หรือ ความคิดสร้างสรรค์นั้น ต้องคิดอย่างริเริ่มสร้างสรรค์ ( Think Creatively ) หรือพูดอีกอย่างหนึ่งได้ว่า ต้องใช้การคิดอย่างริเริ่มสร้างสรรค์ ( Creative Thinking )ซึ่งเรียกอย่างสั้นและกระชับว่า การคิดอย่างสร้างสรรค์ เพราะฉะนั้นถ้าต้องการคิดให้ได้นวัตกรรมต้องคิดอย่างสร้างสรรค์ให้ได้ เพื่อให้ได้ความคิดใหม่มาเป็นต้นแบบในการลงมือทำ

  • 6. ถ้าไม่มีความคิดสร้างสรรค์..จะได้นวัตกรรมหรือไม่?

    ไม่ได้ เพราะนวัตกรรมคือผลจากการนำเอาความคิดสร้างสรรค์หรือเรียกให้เข้าใจง่ายๆว่า ความคิดใหม่มาทำให้เกิดขึ้นจริง ความคิดสร้างสรรค์เป็นเหตุ ซึ่งมีนวัตกรรมเป็นผล ถ้าใครทำนวัตกรรมแล้วบอกว่าไม่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ ก็พอบอกได้ว่า นั่นคือการการเลียนแบบคนอื่นมา แม้คนอื่นจะไม่รู้ แต่คนนั่นเองแหละที่รู้ นั่นไม่สามารถเรียกว่านวัตกรรมได้ คนลอกเลียนแบบคนอื่นไม่ทำให้คนมีความภาคภูมิใจในตัวเอง และไม่มีความสุขใจในการทำงาน เพราะ คุณค่าทางใจมีน้อยมาก

    7. ผู้บริหารควรเป็นนักนวัตกรรมหรือไม่?

    ควรเป็นอย่างยิ่ง เพราะนักนวัตกรรมจะทำให้งานเดินคล่องไม่ติดสะดุดแม้จะมีปัญหาและอุปสรรคใดๆก็ตาม จะสามารถคิดจัดการกับปัญหาใหญ่ๆได้ จะนำองค์กรให้มุ่งสู่ความก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง เปิดองค์กรให้ได้รับโอกาสดีๆใหม่ๆที่เสริมสิ่งที่ทำอยู่ให้เป็นปึกแผ่นมากขึ้น ถ้ากลับไปดูคำถามข้อที่ 2 ท่านจะเห็นคุณประโยชน์ได้ชัด

    8. ผู้บริหารไทยสนใจเป็นนักนวัตกรรมกันเพียงใด?

    ผู้บริหารภาคธุรกิจดูจะตื่นตัวกับการพัฒนาตนเองให้เป็นนักนวัตกรรมกันอย่างคึกคักมากขึ้น บางบริษัทผู้บริหารจึงจัดหลักสูตรฝึกให้ทีมงานคิดสร้างนวัตกรรมได้อย่างมีหลักการทางวิชาการที่ถูกต้อง ขณะที่คนอื่นนั่งวิตกกังวลกับสภาวการณ์ที่อึมครึมของเศรษฐกิจ

    ส่วนผู้บริหารภาครัฐนั้นเริ่มตื่นตัวกันอย่างน่ายินดี มีผู้บริหารระดับอธิบดีเป็นนักนวัตกรรมและสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้บริหารและข้าราชการในกรมของท่านได้เรียนการคิดอย่างสร้างสรรค์และมุ่งให้เป็นนักนวัตกรรมกันอย่างกว้างขวาง อีกไม่นานคนไทยจะชื่นใจไม่หยุดเพราะคนในภาครัฐคงสนใจเป็นนักนวัตกรรมกันอย่างคึกคัก ผลก็คือปัญหาที่ทำให้ประชาชนเหนื่อยใจจะได้รับการแก้ไขอย่างดีขึ้นและเร็วขึ้น และเหตุการณ์ที่ทำให้ประชาชนช้ำใจจะลดลงอย่างฮวบฮาบและแทบไม่เกิดขึ้นในประเทศที่แสนดีของเราอีกเลย

    อ.รัศมี ธันยธร

    ผู้อำนวยการศูนย์ความคิดสร้างสรรค์

“คิดได้ คิดเร็ว คิดกับศูนย์ความคิดสร้างสรรค์”